مصطفى النوراني الاردبيلي

227

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

* زالزالك مشخصات : به فرانسوى : aubepine به انگليسى : magtree گويند . درختچه‌اى است از خانواده rosaceae از جنس : crataegus نام علمى و مشخصات ارقام مختلفه آنكه اغلب در ايران مىرويند در آخر اين بخش آمده است . به فارسى در مناطق غير جنگلى ايران معمولًا زالزالك و در مناطق جنگلى به طور كلى ( وليك ) و بسته به رنگ ميوه سرخ وليك و سياه وليك گفته مىشود ولى نام محلى آن در هر يك از مناطق كشور متفاوت است ، از جمله در لاهيجان ( كمار ) ، در رامسر و شهسوار ( كجيل ) ، در ديلمان و رودسر ( مارخ ) ، در گرگان و بعضى نقاط بختيارى ( ولك ، بلك ، ووليك ) ، در شهسوار ( كت كتى ) ، در اطراف تهران و همدان و اصفهان ( كوچه ) ، در خلخال و آذربايجان ( گيچ - يميشان ) ، در باختران و همدان و پشتكوه ( گويچ ) ، در سردشت ( گيويژ ، گوژوكوشيك ) ، در فارس ( كيالك ) و در ارس‌باران ( آت‌گتى ) نام برده مىشود ولى در خواص مشابه هم هستند . به گونه‌هايى كه داراى ميوه سياه هستند در آستارا و گرگان رود ( قره‌گيله ) ، در شفا رود ( سياه لله ) ، در اطراف رشت ( سياه كوتى و سياه كوتيل ) ، در طالش ( مون برو ) ، در شهسوار ( سياه كوت‌كوتى ) ، در دره كتول ( سياه وليك ) ، در نواحى ترك زبان منجيل ، راميان ، طوالش ، قزوين و خراسان ( يمشان ) گفته مىشود . به گونه‌هايى كه داراى ميوه سرخ رنگ هستند در نور ( شال وليك ) ، در كتول ( سرخ‌وليك ) ، در گرگان‌رود ( كمبر ) ، در شفارود ( سرالالا ) ، در اطراف رشت ( سگ كامپوره ) ، در شهسوار ( وليك ) و در سردشت ( گوژه سوره ) گفته مىشود ، در كتب طب سنتى با نامهاى ( خفچه ) ، ( زعرور الادويه ) نام برده شده و در بعضى كتب هم